Anody protektorowe na jachtach, statkach i w hydrotechnice – jak dobrać skuteczną ochronę katodową w polskich warunkach

Korozja elektrochemiczna jest jednym z najpoważniejszych problemów eksploatacyjnych jachtów, statków oraz konstrukcji hydrotechnicznych. W polskich warunkach – na Bałtyku, Zalewie Szczecińskim, Zalewie Wiślanym, Mazurach oraz rzekach i kanałach – zmienność zasolenia i przewodności wody powoduje, że niewłaściwie dobrana anoda protektorowa może nie spełniać swojej funkcji. Prawidłowo dobrane i zamontowane anody chronią wały, śruby, stery, kadłuby oraz elementy konstrukcyjne przed kosztowną i trudną do usunięcia korozją.

Do czego służą anody protektorowe i kiedy są niezbędne

Anoda protektorowa, nazywana również anodą galwaniczną, jest elementem ochrony katodowej. Jest wykonana z metalu o bardziej ujemnym potencjale elektrochemicznym niż chroniona konstrukcja, taka jak stal, aluminium czy brąz. Po zanurzeniu w elektrolicie (wodzie morskiej, słonawej lub słodkiej) anoda ulega kontrolowanej korozji, przejmując proces niszczenia metalu.

Anody są niezbędne wszędzie tam, gdzie:

• elementy metalowe są stale lub okresowo zanurzone w wodzie,
• występuje kontakt różnych metali, np. wał stalowy i śruba z brązu,
• jednostka jest podłączona do zasilania z lądu w marinie,
• istnieje ryzyko prądów błądzących w instalacji,
• nie da się skutecznie zabezpieczyć powierzchni powłoką malarską.

Ochrona katodowa – anody galwaniczne i systemy prądu wymuszonego

Anody galwaniczne

Anody galwaniczne są najczęściej stosowanym rozwiązaniem na jachtach żaglowych i motorowych oraz w mniejszych obiektach hydrotechnicznych. Nie wymagają zasilania ani elektroniki, są proste w montażu i stosunkowo tanie w eksploatacji. Zużywają się stopniowo i wymagają okresowej kontroli oraz wymiany.

Systemy ICCP – prąd wymuszony

Systemy ICCP wykorzystują zewnętrzne źródło prądu oraz elektrody odniesienia do utrzymania stałego potencjału chronionej konstrukcji. Stosowane są głównie na statkach handlowych i dużych konstrukcjach portowych. Nawet w takich systemach często stosuje się dodatkowe anody galwaniczne w newralgicznych miejscach, takich jak rufa, ster czy wloty wody.

Rodzaje anod według materiału – klucz do skutecznej ochrony

Anody cynkowe

Anody cynkowe są klasycznym rozwiązaniem do wody morskiej. Dobrze sprawdzają się na Bałtyku przy odpowiednim zasoleniu. W wodzie słodkiej cynk może ulegać pasywacji, co znacząco ogranicza jego skuteczność.

Anody aluminiowe

Anody aluminiowe, wykonywane ze specjalnych stopów aluminium, cynku i indu, są bardzo uniwersalne. Szczególnie dobrze sprawdzają się w wodzie słonawej, charakterystycznej dla Zalewu Szczecińskiego i Wiślanego. Coraz częściej zastępują anody cynkowe również w wodzie morskiej.

Anody magnezowe

Anody magnezowe przeznaczone są do wody słodkiej, takiej jak jeziora i rzeki. Na Mazurach i wodach śródlądowych są często jedynym skutecznym wyborem. W wodzie słonej zużywają się bardzo szybko i mogą powodować nadmierną ochronę elementów aluminiowych.

Rodzaje anod według formy i miejsca montażu

Anody kadłubowe i płytowe

Montowane bezpośrednio do kadłuba, steru lub klap. Stosowane zarówno na jednostkach pływających, jak i w hydrotechnice. Wymagają idealnie czystego styku metal–metal.

Anody wału śruby

Najczęściej w formie pierścieni lub segmentów skręcanych na wale. Wymagają prawidłowego połączenia wału z instalacją bondingową jednostki.

Anody steru, klap trymowych i przekładni

Dedykowane kształty dopasowane do konkretnych elementów. Chronią szczególnie narażone części układu napędowego.

Anody opaskowe i obejmowe

Stosowane w hydrotechnice, offshore oraz na rurociągach. Montowane obejmami na palach, rurach i konstrukcjach stalowych.

Poprawny dobór i montaż anod – zasady praktyczne

Analiza środowiska pracy

Należy określić rodzaj wody, temperaturę, przewodność oraz czas zanurzenia jednostki. Jednostka stojąca cały sezon w marinie wymaga innego doboru anod niż jacht intensywnie pływający.

Połączenia elektryczne

Anoda chroni wyłącznie te elementy, które są z nią połączone elektrycznie. Brak bondingowania lub izolowane sprzęgło wału może całkowicie wyeliminować ochronę.

Montaż

Powierzchnia styku musi być czysta, bez farby i nalotów. Anod nie wolno malować. Dokręcenie musi zapewniać trwały kontakt elektryczny.

Kontrola i serwis

Anody należy kontrolować minimum raz w sezonie. Zużycie przekraczające 50–60 procent oznacza konieczność wymiany. Nienaturalnie szybkie zużycie może świadczyć o prądach błądzących w marinie.

Najczęstsze błędy w stosowaniu anod

• zastosowanie niewłaściwego materiału anody do rodzaju wody,
• pomalowanie anody razem z kadłubem,
• słaby styk elektryczny pod anodą,
• mieszanie anod z różnych materiałów w jednym obwodzie,
• ignorowanie wpływu zasilania z lądu.

Anody w hydrotechnice – praktyczne zastosowanie

Te same zasady ochrony katodowej obowiązują w hydrotechnice. Anody stosuje się na nabrzeżach, ściankach szczelnych, palach stalowych, w śluzach oraz na rurociągach wodnych. W środowiskach o zmiennej linii wody konieczne jest świadome połączenie ochrony katodowej z systemami powłok malarskich.

FAQ – pytania najczęściej zadawane przez klientów

Jaką anodę wybrać na Zalew Szczeciński

Najczęściej najlepszym wyborem jest anoda aluminiowa ze względu na słonawą i zmienną wodę.

Czy mogę zastąpić anodę cynkową aluminiową

W większości przypadków tak, szczególnie jeśli jednostka pływa w różnych akwenach.

Dlaczego anody zużywają się bardzo szybko

Najczęściej przyczyną są prądy błądzące, zły dobór materiału anody lub nieprawidłowy montaż.

Podsumowanie

Anody protektorowe są jednym z najtańszych i najskuteczniejszych sposobów ochrony metalowych elementów jachtów, statków oraz obiektów hydrotechnicznych. Ich skuteczność zależy jednak od prawidłowego doboru materiału, formy oraz poprawnego montażu i regularnej kontroli.

Dlaczego warto skonsultować dobór anod z Sailor24.pl

Zespół Sailor24.pl pomaga dobrać odpowiednie anody do realnych warunków panujących w polskich portach, marinach i akwenach śródlądowych. Jeżeli masz wątpliwości co do wyboru materiału, ilości lub miejsc montażu anod, skontaktuj się z nami – pomożemy dobrać skuteczne i bezpieczne rozwiązanie.